Kruisbandletsel
De laatste jaren is het aantal letsels
van de kruisbanden sterk toegenomen. Sportletsel is de meest voorkomende
oorzaak van kruisbandrupturen.Het mechanisme dat het meest tot
de ruptuur leidt, is de niet-fysiologische belasting waarbij de
knie gelijktijdig wordt gebogen, naar buiten gedraaid, in x-stand
staat en de voet is gefixeerd, zoals bij voetbal, handbal en ook
bij het afdalingsskien is te zien. Door de draaikracht die op
de knie inwerkt, worden de binnenband, soms ook de binnen- of
buitenmeniscus, beschadigd, wat tot verlenging en zelfs ruptuur
van de voorste kruisband kan leiden. De voorste kruisband is de
belangrijkste stabilisator van het kniegewricht. Als deze band
kapot is, wordt het gewricht instabiel. De patient voelt zich
onzeker en klaagt vooral bij het sporten over het “wegknikken”
van de knie. Goed getrainde spieren kunnen deze instabiliteit
maar ten dele opheffen. Sporten als voetbal, handbal, tennis,
basketbal of alpine ski (z.g. “rotatiesporten”) kunnen
meestal niet meer beoefend worden.
De Instabiliteit en de daarmee samenhangende storing van het gewrichtsmechanisme
(wrijving, verandering van de liggging van de draaias, andere
drukverdeling) veroorzaken op den duur verdere beschadiging van
binnen- en buitenmeniscus en van het kraakbeen. Zo ontstaat vroeg
beginnende artrose. Dit is de reden waarom kniegewrichten, vooral
bij sportieve patienten, vroegtijdig operatief gestabiliseerd
moeten worden. Het primaire doel van de operatie is het gewricht
“stabiel” te maken, om verdere beschadiging te voorkomen.
Omdat alleen het hechten van de gescheurde band geen stabiliteit
garandeert, moet een versterking of een vervanging met lichaamseigen
material worden geimplanteerd. Het gebruik van kunststofbanden
heeft niet tot voldoende positieve resultaten geleid.
Bij de meeste patienten wordt de voorste kruisband vervangen door
de pees van de M. semitendinosus. Als alternatief wordt ook de
quadricepspees gebruikt. De semitendinosuspees, wiens trekvastheid
en elasticiteit is te vergelijken met die van de natuurlijke kruisband,
is zeer geschikt als vervanging van de kruisband. De uitstekende
resultaten worden door talrijke studies bevestigd.
Onmiddelijk na de operatie wordt het geopereerde been m.b.v. een
orthese geimmobiliseerd. In de regel blijft de patient één
nacht in onze kliniek. Nadat de volgende morgen het verband is
veschoond, mag de patient onder begeleiding naar huis. Daar wordt
het been hooggelegd en met ijs gekoeld. Men neemt de voorgeschreven
pijnstillers volgens plan in. Een belasting van 20 – 30
kg op het been is na de operatie toegestaan. Na 2 weken wordt
de belasting stapsgewijs verhoogd, zodat men na 3 – 4 weken
het been volledig kan belasten. Direkt na de operatie wordt de
knie enige dagen passief gemobiliseerd (kinetec). In deze fase
begint de fysiotherapie. Intensieve ambulante revalidatie is naar
onze mening vanaf de 3. – 4. week zinvol. Vanaf de 6. postoperatieve
week kan de patient op de hometrainer fietsen. Crawlen is dan
ook toegestaan. De patient kan volledig belasten en weer aan het
werk. Men kan beter niet voor de 12. week joggen. Het is zinvolop
een lopende band de training te beginnen. In deze fase wordt naast
kracht ook koordinatie getraind. Als de kracht in de bovenbeenspieren
weer goed is opgebouwd, kan ook met rotatiesporten als voetbal,
handbal, basketbal, alpine skie enz. worden begonnen. Bij deze
sporten is het raadzaam een sportpauze van 6 – 8 maanden
in acht te nemen. In de regel zijn de resultaten bij kruisbandoperaties
zeer goed. In de meeste gevallen kunnen patienten op hoog niveau
doorgaan met hun sport.
Info to download (356 KB)
